In Vitro Fertilisatie of IVF

IVF, In Vitro Fertilisatie of reageerbuisbevruchting is een voortplantingstechniek waarbij één of meerdere eicellen ‘in vitro’, in een reageerbuisje, bevrucht worden om daarna in de baarmoeder te worden ingeplant. We geven je hier een overzicht van de verschillende stappen waaruit een IVF behandeling bestaat, voor welke vruchtbaarheidsproblemen in vitro fertilisatie een oplossing kan bieden en wie ervoor in aanmerking komt.

Hoe verloopt een IVF behandeling?

In vitro fertilisatie wordt meestal ingedeeld in vijf stappen:

  1. Follikelstimulatie
  2. Eicelpunctie
  3. Verzamelen en voorbereiden van de zaadcellen
  4. Bevruchting
  5. Embryo transfer

Follikelstimulatie

Tijdens een gewone menstruele cyclus komt meestal slechts één eicel tot rijping. Om de kans op succes bij een IVF behandeling te verhogen zijn meerdere eicellen nodig, daarom krijg je extra FSH toegediend waardoor meerdere eicellen tegelijkertijd gaan rijpen. Dit heet ovulatie inductie of follikelstimulatie.

Naast FSH krijg je ook nog een GNRH-agonist of GNRH-antagonist toegediend, zo wordt vroegtijdige ovulatie voorkomen.

Eicelpunctie

Tijdens de follikelstimulatie wordt rijping van de eicellen nauwgezet gevolgd door het meten van hormoonwaarden in je bloed of via echografie. Wanneer meerdere eicellen klaarzitten wordt de eisprong opgewekt door een HCG injectie. Binnen de 36 uur volgend op deze injectie vindt de eisprong plaats, net voor de eisprong worden de eicellen met een holle naald weggezogen uit de eierstok. Dit oogsten van de eicellen wordt aangestuurd via een echografie en gebeurt meestal onder lokale verdoving.

Verzamelen en voorbereiden van de zaadcellen

Zaadcellen worden meestal verzameld door ejaculatie, tenzij er specifieke vruchtbaarheidsproblemen zijn zoals een blokkering van de zaadleiders of sterk verminderde sperma kwaliteit.

In Vitro Fertilisatie

Bij ICSI wordt één zaadcel met een zeer fijne
naald geinjecteerd in de eicel.
figuur: in public domain

Bevruchting

De bevruchting van de eicellen door de zaadcellen kan op twee verschillende manieren gebeuren:

  1. Elke eicel wordt afzonderlijk in een druppel medium gebracht, vervolgens worden aan elke druppel vele zaadcellen toegevoegd. Men laat eicel met zaadcellen 24 uur samen, en bekijkt dan of er bevruchting heeft plaatsgevonden.
  2. ICSI, voluit IntraCytoplasmatische Sperma-Injectie, is een volledig kunstmatige bevruchting. Bij ICSI wordt één zaadcel met een zeer fijne naald geinjecteerd in de eicel. Deze techniek wordt toegepast wanneer er problemen zijn met de kwaliteit van de zaadcellen, zoals beperkte mobiliteit (asthenozoöspermie) of misvormingen (teratozoöspermie).
De bevruchte eicellen worden gespoeld en in nieuw medium gebracht, de ontwikkeling van deze embryo’s wordt dan enkele dagen ‘in vitro’ opgevolgd alvorens de beste embryo’s te selecteren.

Embryo transfer

Meestal twee tot zes dagen na de bevruchting wordt beslist welke embryo’s geschikt zijn om in de baarmoeder teruggeplaatst te worden. Embryo’s die kwalitatief goed zijn en niet onmiddelijk worden teruggeplaatst worden ingevroren voor eventuele tweede en derde pogingen. De criteria die bepalen hoeveel embryo’s teruggeplaatst worden in de baarmoeder zijn:

  • kwaliteit van de embryo’s
  • leeftijd van de vrouw
De bedoeling is van de kans op een succesvolle terugplaatsing, en dus zwangerschap, te maximaliseren maar de kans op meerlingenzwangerschap zoveel mogelijk te beperken.

Voor de eigenlijke terugplaatsing krijg je progesteron toegediend, dit stimuleert de ontwikkeling van het baarmoederslijmvlies voor innesteling. De transfer van de embryo’s naar de baarmoeder gebeurt met een flexibele katheter via de vagina. Je kan na de terugplaatsing onmiddelijk naar huis.

De eerste dagen volgend op terugplaatsing zijn meest kritisch voor het welslagen van IVF, er is immers pas sprake van een zwangerschap indien een embryo zich innestelt in de baarmoederwand. De slaagkans is gemiddeld 30 tot 35 procent.

Voor welke vruchtbaarheidsproblemen is IVF een oplossing?

In Vitro Fertilisatie is een oplossing voor verschillende vruchtbaarheidsproblemen, zoals bijvoorbeeld

  1. bij de vrouw:
    • afgesloten eileiders
    • endometriose
    • problemen met de eisprong
  2. bij de man, meestal wordt in deze gevallen IVF met ICSI gecombineerd:
    • verminderde kwaliteit van het sperma (mobiliteit, vorm, hoeveelheid zaadcellen)
    • aanwezigheid van antistoffen in het sperma

Waar kan ik terecht voor IVF en hoeveel gaat dit kosten?

In Nederland worden de eerste drie IVF behandelingen per doorgaande zwangerschap vergoed door de basisverzekering, onder doorgaande zwangerschap verstaat men een zwangerschap van tenminste 12 weken.

Voor verzekeraars bestaat een IVF behandeling uit follikelstimulatie, eicelpunctie, bevruchting en embryo transfer. Dit betekent dat elke gestarte behandeling met medicatie, voor follikelstimulatie, telt als een volledige IVF behandeling zelfs wanneer de behandeling mislukt of vroegtijdig wordt afgebroken.

Wel kunnen binnen één In Vitro Fertilisatie behandeling meerdere embryotransfers plaatsvinden, voor zolang de teruggeplaatste embryo’s uit dezelfde IVF poging in het laboratorium zijn ontstaan is er slechts sprake van één poging
Wanneer je zwanger wordt en de zwangerschap duurt ten minste 12 weken, dan heb je daarna opnieuw recht op drie IVF behandelingen terugbetaald door de basisverzekering.

De IVF behandeling kan enkel terugbetaald worden indien deze plaatsvindt in een vergunninghoudende kliniek of in een transportkliniek. Momenteel zijn er in Nederland dertien In Vitro Fertilisatie klinieken met vergunning, een volledige lijst vind je hier.

Als je voor een transportkliniek kiest dan moet bevruchting en terugplaatsing toch nog in een vergunninghoudende IVF kliniek gebeuren waarmee de transportkliniek een samenwerkingsverband heeft, in dat geval krijg je dus met twee klinieken te maken.

Er is een leeftijdsgrens voor terugbetaling van de IVF behandelingen. Deze varieert tussen de 40 en 45 jaar, de striktheid in de hantering van deze leeftijdsgrens hangt af van verzekeringsmaatschappij en IVF kliniek.

Meer informatie over terugbetaling bij basisverzekering en aanvullende verzekeringen vind je op volgende websites:

Hoeveel kans heb ik om zwanger te worden met IVF?

De kans op slagen van een In Vitro Fertilisatie behandeling wordt voornamelijk bepaald door je leeftijd en eventuele vruchtbaarheidsproblemen. Deze cijfers komen van het fertiliteitscentrum van het UZ Brussel in België, en betreft vrouwen binnen de leeftijdscategorie 20 tot 29 jaar:

De verwachting is dat van 100 vrouwen die met IVF-ICSI starten er:

  • 37 zullen bevallen van een baby na de eerste poging
  • 23 na de tweede poging
  • 13 na de derde poging
De gemiddelde slaagkans onafhankelijk van de leeftijd en onafhankelijk van het aantal pogingen, is dat het voor bijna 90 procent lukt om uit de verkregen eicellen embryo’s te doen ontstaan die in de baarmoeder kunnen worden geplaatst. Na het inbrengen van de embryo’s is er een gemiddelde zwangerschapskans van 30 procent en uiteindelijk een gemiddelde bevallingskans van 25 procent. Dus gemiddeld heb je per embryo transfer 25 procent kans op een baby.

« | »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *